Эхлэлийн өмнө

Цаг хугацаа гэж. Яасан хурдан хэрнээ чимээгүйхэн урсдаг эд вэ. Найзууд минь аль хэдийн 20 нас хүрээд, зарим нь тун удахгүй төрсөн өдрийн бялуун дээрээ нэг лаа нэмэх гэж байна. Яагаад ч юм, ойрд блог бичсэнгүй. Юу ч бичээгүй, бичье гэж бодсон ч завдал нь болохгүй дэндүү удчихаж. Хэтэрхий удчихаж, дэндүү олон юмыг орхичихож.

***
Нэгхэн жилийн өмнө би блог бичих хоббитой байлаа. Твиттерт бичих бүр донтой болчихсон байлаа. Харин одоо их юм өөрчлөгджээ. Aватар гарчихаж, Испани дэлхийн аварга болчихож, "Их Гурав" Майамид бүрдээд, М.Фокс хуримаа хийчихэж :D Хүн бүхэн фэйсбүүк хэрэглэж, твийтэд ч нэлээн харагддаг болчихож. Би өөрөө ч блогоо хаяад, нэг хүнийг үхтлээ санаад, хөгжмөндөө мансуурч, РС-ээ ширтсээр, амьд нэртэй үхсэн сэг болчихож.
***

6-р 15нд Цэнгүүн маань 19 нас хүрчихэж, блогоороо дамжуулж баяр хүргэсэнгүй. 7-р сарын 24-нд Өлзий маань 20 нас хүрчихэж, ахиад л блогт маань нийтлэл тавигдсангүй. Өнгөрсөн жил ангийнхан яг энэ үеэр зугаалганд явж байж, хаашаа явах саналаа сайхан хэлэлцээд энд мэтгэлцэж байж. Гэтэл энэ жил юу ч байсангүй.

***
Нэг сайхан хөлбөмбөг тоглодог байж билээ. Зааланд хулгайгаар ороод, нар мандахтай зэрэгцээд холбооны талбай руу гүйгээд яаж ийж байгаад тоглодог байж билээ. Сайхан цаг байсан ч юм уу, бодож санах юмгүй. Гэтэл өнөөдөр, бүгд л завгүй том хүмүүс болж, ийм байсан нь ч дээр биз дээ.

Эхлэл

Өнөөдөр РС-ээ ухаж яваад зөндөө зөндөө зураг оллоо. Блогт лав тавигдаагүй зурагнууд. Блогт байтугай надаас өөр хэний ч үзэж байгаагүй олон зурагнууд оллоо. Тэгээд тэр болгоныг яаж тавих вэ гэж бодож байгаад ийм нийтлэл биччихлээ. Зүгээр л дэмий дэмий юмнууд байгаа дөө.

***
Танд зориулан өөрийн PC-н дээр байгаа таны үзээгүй гэж бодож байгаа зурагнуудыг тавьж байна. Хүүхэд болгоны зургийг олохыг, доор нь тайлбар бичихийг хичээлээ. Эхний цувралыг хүлээж авна уу. Удахгүй аягүй гоё том юм бэлдчихсэн байгаа, тэрийгээ задалж блогоо хаясан гэмээ цайруулнаа, амалж байна :)

Грекийн агуу философич Сократ нь МЭӨ 470 оны үед Грекийн Афинд төржээ. Түүний аав нь зураач, ээж нь эх баригч байсан байна. Бага байхдаа ээжийнхээ ажлыг ихэд сонирхон, ажлыг нь ажиглан ихэнхи цагаа өнгөрөөдөг байжээ. Аав ээж нь дээгүүр түвшний хүмүүс байсан ч Сократ өвлөж авсан эд хөрөнгөө хүмүүсийн тусын тулд үрэн таран хийсэн байна. Хамаг цагаа цэц булаацалдсан, ном хаялцах мэтгэлцээн дээр өнгөрөөнө. Хэл амаараа хэнд ч дийлддэггүй сайн маргаанч тул дийлдэгсэд нь хорссондоо түүнийг зодож хариугаа авах нь ч цөөнгүй байсан гэдэг. Харин Сократ үүнд нэг их эмзэглэдэггүй байсан гэдэг. Тэрээр 2 удаа гэрлэсэн. Эхнэрүүд нь хоорондоо таарамж муутай байсан бөгөөд хэрэлдэх тоолонд нь Сократ сонирхон ажиглаж суудаг байж. Гэр бүлийн талаар "Эхнэр авсан ч, аваагүй ч ялгаагүй чи гэмших л болно" хэмээсэн нь бий.

Өвөл зунгүй хөл нүцгэн, нэг л хуучин муу хувцсаа хэдэрч явдаг тэрээр Афины театрт очихдоо л гагцхүү сандаль өмсдөг байжээ. Энэ нь түүний өвөрмөц зан араншинтай холбоотой мэтээр олонтаа бичицгээдэг ч, үнэн хэрэгтээ их сэтгэгч тийм ядуу зүдүү амьдралтай байсных юм. "Зугаа цэнгэл, чамин тансаг байдлыг бид аз жаргал гэж нэрлэдэг. Миний бодлоор юу ч хүсэхгүй байна гэдэг бурхдын мөн чанар. Тиймээс тийм ч их зүйл хэрэгтэй бишийг ойлгох нь энэ аугаа их жаргалд дөхөж очих хамгийн боломжийн арга" түүний хэлсэн энэ үгнээс л хамгийн жирийн байхыг хүсэж, эд хөрөнгийг тоодоггүй байсныг харж болох юм.Мөн тэрээр ямар нэгэн юмны талаар бодож бясалгах шаардлага гарвал зогсож байсан газраа маш удаан хугацаагаар зогссоор байдаг байсан бөгөөд хотын оршин суугчид түүнийг харах гэж ихээр цуглардаг байсан байна.

Сократ нь хот даяараа шүтэн дагадаг бурхадыг хүлээн зөвшөөрдөггүй, ондоо шинэ бурханы номыг түгээдэг,залуучуудыг замбараагүй зүйлд уруу татдаг гэж буруутгагдаад цаазаар авахуулахаар болсон байна. Гэсэн ч энэ нь улс төрийн зорилготой байсан гэж зарим зохиолд тэмдэглэсэн байдаг. Учир нь тэрээр Афины ардчиллын зарчмыг шүүмжилж, албан тушаалтныг шодож сонгодог журмыг буруушаадаг байсан.Тэгээд тэрээр Афинд төрж өсөн бүхий л амьдралаа өнгөрүүлж хамгийн сүүлд Афины шүүхийн өмнө буруутгагдаж хор уун үхсэн гэдэг.

131dg-ийн түүхийн хуудаснаа энэ өдөр

Макро эдийн засгийн онолын хичээлийн лекцнээсээ хуваалцахаар шийдлээ.

Сэдэв маань "шинэ улс төрийн макроэкономикс" юм. Олон зүйл нуршилгүй гол хэдхэн хэлэх юм байна. Удахгүй энэ чиглэл их од болох байх гэсэн үүднээс тавилаа.
Энэ чиглэлээр эдийн засгийн чиглэлээр нобль авсан билээ. Түүний номыг орчуулж байгаа сурагтай.
-Сонгууль бол саналаа булаацалдах зах зээл юм. Сонгогчид саналыг нийлүүлж нэр дэвшигчид эрнэ. Тэр саналын урсгал сонгогчдын таашаалаас хамаарч хэнбугайд өгөхөө шийддэг. Таашаал нь ажилгүйдэл инфляцаас хамаарна. /trade off=ацан шалаа , аль нэгийг нь сонгох болдог/ стагфиляц гэж бий л дээ.
- Сонгуулийн үеэр албаар хэрэглэгчдийн таашаалыг нэмэгдүүлэх гэж эрх баригч нам ажилгүйдлыг бууруулдаг,/ инфляц-г бууруулж болох ч үр дүн нь сонгууль өнгөрсөн хойно гардаг болохоор ажилгүйдлыг/ тэр нь урт хугацаандаа инфляцыг өсгөчихдөг. Үүнд нь хууртсан харалган сонгогчид сонголтоо хийнэ.
Мөн татвар болон ЗГЗ-г нэмэгдүүлэх ба тэр сая 500 нтр нь үүнд орно гэсэн үг л дээ. Ингэж нийт эрэлтийг нэмэгдүүлж энэ нь урт хугацаандаа эрэлтийн инфляц болж сонгуулийн дараа буцаад сонгогчдод ачаа болдог байна. Тэр сая 500 нтр-г одоо авлаа гэхэд удахгүй тэрнээсээ ихийг алдах нь ээ хөөрхий..
Тэр бизнесийн мөчлөгийг ингэж хэлдэг юм байна бас... юу гэхээр ажилгүйдэл ууг нь хэвийн төвшиндөө очдог. Тэрийг нь албаар улс төржүүлж ажилгүйдлыг ихэсгэж хэлбэлзүүлдэг. Яагаад вэ гэхээр удаан ажилгүйдэл хэвийн төвшиндөө байгаад байхаар ажилчид даварна том толгойтой болно гээд. Том толгойтой ажилчид жин жин гээд эхэлнэ...ккк Хөдөөний малчид боловсролжоод үүнийг ухаараад ирвэл тэдний сонголт нь өөр болох вий гэж ...кк /боловсролгүй байх нь улс төрчдөд ашигтай байгаа/
- Эдгээр бэрхшээлүүдийн шалтгаанд эзэн төлөөллийн бэрхшээл яахын аргагүй орно. Мэдээлэл эзэн төлөөлөлд харилцан адилгүй байдгаас үүдэлтэй бэрхшээл юм. Иймдээ ч хүний дотоод сэтгэлийн гадаад илэрхийлэл болох ёс зүйтэй хүмүүсийг төрд байлгах нь чухал юм.Эрдэмтэй бол сайн л даа. гэхдээ эрдэм биш чадвартай ёс зүйгүй хүн дүрст мангасаас эрдэмгүй ёс зүйтэй тавариш нь дээр дээ.
Энэ бүгдийг дүгнээд хэлэхэд бидний судалж буй Кейнс ахын онол маань бодит байдлаас тасарсан "зүй" г нь онолджээ. Үүний дараа Нордхаус гээч нөхөр "Улс төр бизнесийн мөчлөгийн загвар"-г гаргажээ. Үүнийг яг саяынх шиг шүүмжилсэн гэхиймуу арай өөрөөр авч үзсэн онолууд гарсаар байна.Шинжлэх ухаан гэж сонин юм аа даа. Өнгөрсөн илийрсэн балайрсан хойно шагнаал, хойноос нь мөлхөөл... зөв ч тийшээ мөлхөөд байгаагаа мэдэхгүй сонин юмаа .
За хүмүүс нэмэх хасах, санаа оноогоо харамгүй хэлээрэй.

СЭЗДС дээр байрлах Сэтгэлзүйн "Сэдэл" клуб болон 131dg-ийн хамтран санаачилж, хэрэгжүүлж байгаа "СЭТГЭЛИЙН ИЛГЭЭМЖ" аян эхэлсэн талаар та бүхэндээ мэдээллийг хүргэж байна. Манай ангийнхны санаачлан үйл ажиллагааг нь явуулдаг "Сэдэл" клубын зүгээс сурах их хүслээр оргилуун яваа ч олон шалтаг шалтгааны улмаас эд материал, ном сурах бичигний дутагдалд яваа өнчин, ядуу олон аав ээжийн хүүхдүүдэд бага ч гэсэн тусыг хүргэх үүднээс өнгөрсөн долоо хоногуудад "СЭТГЭЛИЙН ИЛГЭЭМЖ" аяныг СЭЗДС дээр амжилттай явуулж, үр дүнтэй дуусгалаа. Дараагийн арга хэмжээнүүд 1-р сургууль болон МУИС-ийн ЭЗС дээр явагдахаар төлөвлөгдөж байгааг дуулгахад таатай байнаа. Энэ аяны үеэр чадах ядахаараа сэтгэлийн хандив тусламжаа, эд материалын болон мөнгөн хэлбэрээр хүргэж байсан багш оюутнууддаа талархлаа илэрхийлж байна. Ингээд энэ үйл ажиллагаанаас хийсэн сурвалжлагыг хүргэж байна. Блог энэхүү аяны талаар мэдээллийг байнга, цаг алдалгүй хүргэж байх болно.

Би бээр нөгөө клубын ажлын талаар нийтлэж байнаа...Та бүхнийг чадах чинээгээр тусална гэж гүнээ найднам...

Яаж туслах бэ гэхээр танд байгаа хэрэглэхээ байсан сурах бичиг,уншдаггүй тэдэнд хэрэг болох ном сэтгүүл, өмсөхөө байсан хувцас.... ер нь тэд бүх л зүйлээр дутагдаж байгаа.
энэ бол зүгээр хөрөнгийн зөв хувиарлалт юм шүү дээ... Бас тэгээд буян болно гээл...кк
Элдэв мухар сүсэг нтр бол байж болохгүй л дээ... жишээ нь хувцас өөр хүнд өгч болохгүй шатаадын ч гэж байх шиг энэ мэт тэ....
За тэгээд манай энэ үйл ажиллагаанд хүн хүч маш хэрэгтэй байнаа... цонхтой цагаараа ирээд хэсэг хугацаанд тусалсан ч болно шүү дээ...

Өмнө нь үзэж байсан ч саяынх шиг мэдрэмж төрж байсангүй... тавихгүй бол болохгүй юм шиг санагдаад тавьчлаа.... ии ии
Дээрх зургыг 1994 оны Суданы өлсгөлөнгийн үеэр авчээ. Зураг дээрх хүү 1 км-ын цаана байрлах НҮБ-ийн хоол тараадаг лагер луу мөлхөж явсан ба дэргэдэх тас шувуу хүүгийн үхлийг хүлээн даган явсаар байсан байна. Энэ зураг дэлхийг тэр чигт нь цочроов. Үүний дараа хүүд юу тохиолдсоныг хэн ч мэдэхгүй ба зургыг авсан фото зурагчин Суданыг орхисноос 3 сарын дараа сэтгэлийн гутралаа давж чадалгүй амиа хорложээ.

1963 оны 6 сарын 11-нд Вьетнам ламтан Сайгон хотын их хөлийн бүсэд өөрийгөө шатааж тухайн үед өмнөд Вьетнамын засгийн газрыг удирдаж байсан Деймийн Католик дэглэмийн залхаан цээрлүүлэлтийг эсэргүүцэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Тэрээр шатаж байхдаа нэг ч булчингаа хөдөлгөөгүй гэнэ.
Өмнө үзэж байсан ч саяынх шиг ийм мэдрэмж төрж байсангүй.....
Яаж би......

Энэ сайхан өдрийн мэндийг Та бүхэндээ хүргэе. Удаан нийтлэл бичсэнгүй... уулзаж байгаадаа баяртай байна гэж жигтэйхэн...Саяхан нэг кино үзээд гэнэт нэгэн нийтлэл бичих онгод оров... /Онгод нь байдаг бол ккккккк/

Ингэж байхын Usa-н талаар нээх эвгүй юм хэлээгүй зүгээр Иракууд өөрсдийгөө илэрхийлж байсан юм гэж бичсэн охины зүгээр эссе г шалтгаан болгон өлгөн авч хэрэг болгоод..... 9-11 бол үнэндээ Иракууд Монголчууд бид шиг улсад сануулсан нэгэн дуудлага гэлтэй
Манай баян алдар нэртэй хөрш манайх шиг ядуу хөөрхий /гэхдээ ядуу ч гэсэн бас авах юм бий/ нэгэн хөршийг маань их цэвэрхэнээр зодоод дээрэмдээд байхын тэгээд өөрийн эрхшээлдээ оруулаал айн ... гэтэл манайх тэр баянд аялдан дагаал тэ /дэмий ш дэ т1 ...гарууд/
Нөгөө хөөрхий хөрш маань эцсийн амьсгалаа буюу сүүлчийн хүчээ бидэнд дохио болгон үлдээсэн билээ...
Тэрийг бид ойлгохгүй байгаадаа ихэд харамсаж байна...Удахгүй манайхыг ингүүлэхгүй тулд дохио өгч байгаа билээ.Бид тэнэгтээл зодоход нь туслаал тэ....
Ерөөсөө нэг том айл ингээл улам томроод байвал эцэстээ тэднийг зогсоох аргагүй болно.. Тэгэх гэхдээ азаар арай болоогүй байнаа...
Нөгөө баян шунаг айлаас гадна хэд хэдэн ийм айл бий ...
Дуракуу улам давраал илт төмөр замаар манай ашигт малтмалыг зөөхөөр болдог байна ш дээ
Манай утсан хүүхэлдэйнүүд зайлаа.....
Нэмж зодохгүй юмаа гэхэд болиочээ гэж хэлье Манайхаан !!!
Геополитик бол бүгд амьд үлдэхийн төлөө тоглодог дүрэмтэй тоглоом мэт... Та өөрийнхөө авч буй мэдээллийг Usa шиг биш Орос шиг биш Зүгээр л Монгол хүний зүгээс сонирхон дүгнэлт хийж байвал зохилтой.... Ганц айл мэт бид аав/төр/ нь аав шиг байж ээж/засгийн газар/ нь ээж шиг хүүхэд /ар/ нь хүүхэд шиг байя...
Би Монголын төлөө цусаа урсган тэмцэж байсан хүмүүсийн өмнө сөгдмүй...Та ч бас/ии ии/

За тэгэхээр энэ сайхан билэгт өдөр манай ангийн 131dg-н маань эрхэм гишүүн Ө.Дагвадоржийн маань хорвоод мэндэлсэн өдөр юмсанжээ...
Энэхүү нийтлэлийг бичиж буй би өөрөө төрсөн юм шиг баярлаж байна гэж жигтэйхэн.....кккк
За Тэгээд 19 нас хүрж буйд баяр хүргэхийн ялдамд сайн сайхныг хүсье.

Ном дор мєргєм vv

Уран бичлэг бол дvрс хєдєлгєєн. утга агуулгын нийлвэр цогц тєдийгvй бие даасан урлаг болтлоо хєгжиж чадсан Дорнын бичиг vсгийн нэгэн гайхамшиг юм

Монголын уран бичлэгийн эрдэм ухааныг судалсан бичгийн мэргэд " Бичиг vсэг нь цэвэр vзэмжтэй, их л эрхэм болгож хичээнгvй vсэг, цэцэг навч, амьтан тэргvvтнээр янзлан чимсэн эвхмэл мэт vсэг цєм буй" хэмээн тодорхойлсон байдаг.

Уран бичлэг нь бичигч хvнээс гарын ур дvй, уран сэтгэмж, ур авьяас шаарддаг нэг ёсны уран зураг болохынхоо хувд євєрмєц урлаг билээ. Уран бичлэг нь хэрэглээний урлагын шинжтэй, ихэвчлэн улс нийгмийн болон иргэний баяр ёслол, гоёл чимэглэл, ахуйн хэрэглээнд єргєн хэрэглэгддэг.

Уран бичлэгээс монгол хvний сэтгэн бодох, урнаар зохиомжлох євєрмєц онцлог, ахуй соёл зан заншил, бэлгэдлийн ёсыг мэдэж болохоос гадна ахуйн болон соёлын хэрэглээний эд єлєгийн зvйлийг таньж болно.

Чоно

Тогоруу

Уран бичлэгийг зєвхєн цаасан дээр бичих тєдийгvй торго, даавуу, хус модны vйс, царс модны хальсан дээр ч бичиж болохоос гадна чулуу, тємєр зэрэг хатуулга эд дээр ч сийлэн зvмбэрлэж болно.
Ийнхvv монгол vсгийн уран бичлэг нь бvхэл бvтэн нийлэг урлагийн шинжийг агуулснаараа гайхамшигтай.

Өөрийгөө эх орондоо хайртай гэж боддог хэн бүхэн үүнийг хэд дахин нягталж уншигтун
О.Дашбалбар гэдэг нэр Монголын ард түмний сэтгэлд үүрд хоногшин үлджээ.Энэ хүний хэлсэн үг ,бичсэн шүлэг, зурсан зураг бүгд л эх орноо хайрласан элгэн түмнээ хайрласан бүтээлүүд байсан юм.Энэ удаад О.Дашбалбар агсны 10 жилийн өмнө бичсэн нийтлэлүүдийг та бүхэнд хүргэж байна.







О.Дашбалбар гэдэг нэр Монголын ард түмний сэтгэлд үүрд хоногшин үлджээ.Энэ хүний хэлсэн үг ,бичсэн шүлэг, зурсан зураг бүгд л эх орноо хайрласан элгэн түмнээ хайрласан бүтээлүүд байсан юм.Энэ удаад О.Дашбалбар агсны 10 жилийн өмнө бичсэн нийтлэлүүдийг та бүхэнд хүргэж байна.


Азийн цээжинд оршдог, буурал түүхийн өлгий, Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийн хамгийн баруун захын цэг нь бүдүүвчээр Монгол, Орос, Хятад улсын хилийн уулзварт байгаа Алтай Таван богд уул гэдэг боловч, чухамдаа түүнээс ялимгүй баруун өмнө зүгт 50-иад километрт орших Монгол Алтайн нурууны гадагшаа цүлхийсэн хэсэгт байгаа 3245.6 тоот Мааньт уул юм. Мааньт уул нь хойт өргөрөгийн 48 градус 53 минут, дорнод уртрагийн 87 градус 44 минутад оршино.


* * *


Хамгийн зүүн захын цэг нь Соёлз уул хэмээх боловч чухамдаа Соёлз уулын оройгоос ялимгүй зүүн хойт зүгт 7.1 км-т байгаа Модотой хамрын 1290.0 тоот бөгөөд тэнд босгосон Монгол, Хятадын хилийн 539 дүгээр тэмдэгт юм. Модотой хамар нь хойт өргөрөгийн 46 градус 43 минут, дорнод уртрагийн 119 градус 56 минутад оршдог билээ.


* * *


Хамгийн хойт захын цэг нь Хөвсгөлийн Тэнгис голын эхний Монгол Шарын даваа юм.
Энэ даваан дээр босгосон Монгол-Оросын хилийн 331 дүгээр тэмдэг нь хойт өргөрөгийн 52 градус 09 минут, дорнод уртрагийн 98 градус 58 минутад орших тус орны хамгийн хойт захын цэг билээ.


* * *


Хамгийн өмнөд захын цэг нь Орвог гашууны Бор толгой юм. Энэ толгой дээр Монгол, Хятадын хилийн 258 дугаар тэмдгийг /хойт өргөрөгийн 41 градус 35 минут, дорнод уртрагийн 105 градус 00 минут/ босгожээ.


* * *


Монгол Улсын нийт хилийн эргэн тойрон нь 6161 км, 895 м урт, 1 сая 566 мянга гаруй хавтгай дөрвөлжин километр уулам энэ нутгийг та бид эх орон, газар шороо минь, тусгаар тогтнолын алтан өлгий минь гэж хайрлан хүндэтгэж, хамгаалан амьдарсаар мянга, мянган оныг элээсэн бүлгээ. "Дайсны гутлыг долоож амьдарснаас, нэр төртэй үхсэн нь дээр" гэж үздэг омог бардам овог дээдэс минь бидэнд амь насаараа үлдээж өгсөн Монгол Улсынхаа үндэсний аюулгүй байдлын төлөө төр, ард түмэндээ би улсын Их Хурлын гишүүний хувьд өргөсөн тангараг, үүргийнхээ дагуу хандаж байна.


* * *


-Гадаадынхан юу хүсч байна вэ?
-Газраа түргэн иргэддээ өмчлүүлээсэй гэж...
-Яагаад?
-Ядарсан хүмүүс газраа бидэнд худалдах, өмчлүүлэх, үгүйдээ түрээслүүлэх зам үлдэнэ.
-Монголчууд өөрсдөө юу хүсч байна?
-Газраа түргэн хувьдаа өмчлөх юмсан гэж...
-Яагаад?
-Зарах, үгүйдээ түрээслүүлбэл хэдэн "доллартай" болно.
-Газаргүй болоод иргэд яах вэ?
-Ямар хамаатай юм, өнөөдөр л болж байвал, зуун жил амьдрах биш. "Надаас хойш галав юүлсэн ч хамаагүй" гэж байна.
-Газар бол таны үндсэн хөрөнгө, газраа гадаадынханд барьцаалах, түрээслэх, өмчлүүлэх, худалдах нүгэл үйлдвэл иргэн та "гишгих газаргүй хөл" болно доо..

Залхуурал бол авьяас билиг, бүтээл туурвилд гал ус мэт харш зүйл

ТИТЭМ ҮГ

Өмнө нь би эрдэм ухаанд суралцах нь хүн болгоны өндөр дээд зорилго байх ёстой тухай ярьсан. Өөрийнхөө хөлс, нулимсаар ялж олсон мэдлэг шиг хүчтэй зүйл, найдвартай туслагч хүнд үгүй. Мөн эрдэм номын оргил өөд махран авирахад хичээл зүтгэл шийдвэрлэх хүч болох тухай хэлсэн. Нэгэн алдар хүндтэй хүнээс амжилт олсон нууцыг нь асуужээ.

Тэрээр “Шилдэг авьяасынхаа ачаар амжилт олсон хүн байдаг бол бас бүр гайхалтай учралаар амжилт олсон нь ч бий. Гэхдээ олонх нь цулгүй хоосон нөхцөл байдлаас үхтэлээ хичээл зүтгэл гаргаж байж одоогийнхоо байр сууринд хүрсэн байдаг юм даа” гэжээ. Залуу хүн чи “Бүхий л чадлаараа хичээж зүтгэхийг” маанийн уншлага шиг болгох хэрэгтэй.

Цаг хугацааг зөв ашиглаж сурах тухайд нэг яриагаа бүхэлд нь зориулсан. Аливаад амжилт олсон хүмүүсийг ажиглаад байхад үйл хөдлөлийнх нь “хурд” нэг гол үүргийг гүйцэтгээд байгаа нь төвөггүй ажиглагддаг. Хэн хурдтай байнав, тэр эрхэм амжилтын охин тэнгэрийн мутраас хишиг хүртэх азтан болж тодордог. Яг л олимпийн наадамд 100 метрт хамгийн хурдан гүйсэн тамирчин алтан медаль зүүлгэж, алдрын титэм хүртдэгтэй адил.


Хурдтай хөдөлж байгаа нь энэ гээд “Бушуу туулай борвиндоо...” гэгч болж болохгүй ээ. Хурдлахын өмнө сайтар бэлдэж, бодож, тунгаах ёстой. “Долоо хэмжиж нэг огтол” гэсэн монгол үг бий. Цаг хугацааг жаахан сунжруулсан хэллэг мөн боловч бэлтгэлгүй, учир утгагүй хурдалж болохгүй, “Яарвал даарна” гэж угтаа сануулж буй ардын гүн ухааны сургаал.

Бодоод, дүлэгнээд, хэмжээд суугаад бай гэсэн үг ч бас биш. Бодох, бэлтгэх, шийдвэр гаргахдаа мөн хурдтай бай гэсэн санаа. “Цаг бол мөнгө”, “Цаг мөнгөнөөс ч илүү” гэх мэт үгийн учир утга гүн гүнзгий. Цаг хугацаа өөрийгөө шижир алт болгон хувиргаж чаддаг ид шидтэн. Оновчтой, дээд зэргээр зөв ашиглаж чадвал шүү дээ. Тийм болохоор л цагийг зөв, хямгатай ашиглаж сурахын чухлыг дахин дахин яриад байгаа хэрэг. Цагийг үр ашигтай зарах аргуудын нэг нь хүн ажил амьдралдаа дэглэм журам тогтоож ажиллах шалгарсан дадал ухаан юм.

“Дэглэм журам тогтоож ажил хийдэггүй хүн хэчнээн тэнгэрлиг авьяастай байсан ч тэр авьяасынхаа дөрөвний гурвыг ашиглаж чаддаггүй” гэнэ. Харамсалтай байгаа биз.
Цэргийн нэрт жанжин “Миний амжилтад хүрсэн нь ямар ч хэрэг болж байсан, тогтсон арван таван минутын өмнө ажлаа эхэлж байсны ач юм” гэж нууцаа хуваалцсан байдаг. Америкийн Ерөнхийлөгч Вашингтоны нарийн бичгийн дарга нь цагаасаа хоцорч ажилдаа ирээд байжээ. Хоцорсон шалтгаанаа цаг нь буруу яваагаас үүдэлтэй мэтээр тайлбарлахыг оролдов. Ерөнхийлөгч “Тийм л юм бол шинэ цагаар солих хэрэгтэй. Эс тэгвээс би нарийн бичгийн даргаа шинэ хүнээр солихгүй бол болохгүй болж байна даа” гэж хэлэн дэглэм журамд нь оруулсан гэдэг.

Бизнесийн алдагдсан ашгийг уйгагүй хичээн зүтгэж байж нөхөж болно. Алдагдсан мэдлэгийг хичээнгүй сурлагаар гүйцэж чадна. Тэр бүү хэл алдагдсан эрүүл мэндийг өөрийн тэвчээр, дэглэм хийгээд эмчийн туслалцаатай буцааж авч магадгүй. Харин дэглэм журамгүйгээсээ алдсан хайран цаг мөч л үүрд мөнх эргэж ирдэггүй юм шүү.

Залуу хүн асар ихийг сурч мэдэх, хийж бүтээх оргилуун дэврүүн хүсэл мөрөөдөлтэй байх хэрэгтэй. Харин ямар ч тааламжгүй нөхцөлд хүсэл мөрөөдлөө гээж болохгүй. Гээж л орхивол түүнийгээ өөрт байгаа юугаар ч сольж авч чадахгүй.

“Хүн хүсэл мөрөөдөлгүй бол адгуус л болно гэсэн үг...”. Илүү ихийг сурах хүсэл мөрөөдөл, илүү ихийг мэдэх хүсэл эрмэлзлээр шатаж яваа хүнд хаалт байдаггүй. Сурах мэдэх хүсэл тэмүүллийн галаа хэзээ ч бөхөөлгүй, гал манасан Прометей шиг бат хатуу, тэсвэр тэвчээртэй зогсох хэрэгтэй. “Гоц авьяас нь тэсвэр тэвчээрээс өөр юу ч биш” гэсэн үг бий. Сурах явцад түмэн бэрхшээл, мянган зовлон учрахыг үгүйсгэхгүй. Хүйтэн бороо, хүчтэй мөндөрт цохиулах тусам нялх ногоо сөөм сөөмөөр өндөрсөн, өтгөрөн ургадгийн адилаар бэрхшээл зовлонг сөрж, сурах хүсэл мөрөөдлийн хүчит жигүүрээ дэвэн урагшлахыг хичээвэл үр шимийг нь алд алдаар хүртэхдээ нэг хүртэнэ. “Чин үнэн хүслэн бол хэзээд амжилтад хүрдэг”.

Хүнд амьсгалах агаар хэрэгтэй байдгийн адилаар мэдлэг боловсрол зайлшгүй хэрэгтэй гэдгийг дахин давтаад яриад байна. Эрдэм мэдлэгт орой үгүй, ёроол үгүй. Ухаантай хүн “Би өөрийнхөө бага мэдлэгтэй болохыг мэддэгээс цаашгүй” хэмээн улам цааш урагшлах замаа засч явдаг ажээ. Аугаа их Сократ хүртэл “Би юу ч мэдэхгүйгээ мэднэ” гэж хэлдэг байж. Гэтэл манайд эрх мэдэлтэй болмогц л бүхнийг мэдэгч “хэтэрхий мэргэн жараахайнууд” болон төрөл арилжиж, хоолойгоо хиймлээр шахан дүрэмдэж, утгагүй хашгичин байх нь “урт чихтнүүдийн” орилолдоон шиг зэвүүн сонсогдохыг нь яана. “Хэрэв чи эрдэмгүй бол боловсролтой хэмээн бүү дүр үзүүл. Тэгэх нь анхилам үнэргүй цаасан цэцэг мэт юм”. Анхилам үнэргүй цаасан цэцэгний чихэнд чийртэй шарчигнах дуу хэдийчинээ бага сонсогдоно, төдийчинээ сайн.

Миний ярьж байгааг сонсож, уншиж суугаа залуу хүн бүр урлан бүтээх суу билгийг хосгүй ажилч хичээнгүй чанартай гайхалтай хослуулсан хүн болоосой гэж туйлын хүслээ илэрхийлж уриалан дуудаад байгаа юм. Залхуурал бол миний авьяас билэг, бүтээл туурвилд гал ус мэт харш зүйл гэж санаж сэрж явах хэрэгтэй.

Жинхэнэ бүтээлч хүний амин сүнс болсон хараат бус, бие даасан, чөлөөт байдлыг гагцхүү мэдлэг дадлага, мэргэн ухаанд суурилсан хөдөлмөр зүтгэлээр олох болно. Хувь тавилангийн элдэв гай барцдыг толгой гэдийн сөрөн алхах сэтгэлийн хаттай болох нь онцгой чухал. “Бялдуучилж бөхөлзөхгүй л юм шүү” гэсэн суутны хэлсэн үг хорвоогийн эрээнтэй бараантай уртын урт амьдралын замыг туулах залуу хүний ёс суртахууны цадиг болон хэвшиг.

Турьхан яргуй цэцэг хавар болохоор бүрэн гэсэж амжаагүй шахам газрын хатуу хөрсийг эвлэгхэн түлхэн, цасан дороос цухуйн цэцэглэх нь “атар хээрийг чимэглэх” өөрийнх нь хичээл зүтгэлийн илэрхийлэл гэлтэй. “Өнөө цагийн намайг буй болгосон нь миний өөрийн минь онцгой цөхрөлтгүй хүч билээ” гэх алдрын оргилд гарсан ухаантны өөрийгөө дайчлан амжилт олсон тухай энэ товч үг Та бүхэнд сэтгэл итгэлийн дуудлага болон хоногшиг. Сайн үйлтэн сайныг бүтээдэг, сайныг бүтээгч аз жаргалтай.

Нэгэн ийм нийтлэл байна........

Ахын захиас

Эрчүүд заавал уншина уу Ноён нуруу, айлын багана гэгддэг эрчүүдийн тухай, арчаатай эр хүн байх тухай учир та ч гэсэн уншаагүй байж мэднэ

Эдүгээ Ард түмний дунд, бас төрийн үзэл номлолд ЭР ХYН -ийг зөвхөн “буу агссан цэрэг”, “нохойд барьдаг мод” гэж ойлгох явдал элбэг таарна. Энэ бол хүйтэн дайны үетэйгээ хамт тэртээ ард хоцорсон, хоцрогдсон ойлголт.

Монголд “ЭР ХYН” судлалыг хөгжүүлэх шаардлагатай байна. Эр хүйстэй төрөх, ЭР ХYН болохын хооронд их зай бий. Эцэг болох амархаан, харин ААВ байх л амаргүй. Дороо дүүтэй бүхэн ах болчихгүй. Ах шиг Ах байх нь хамгаас чухал. Бас сайн дүү гэж бий. Аав шиг ААВ, Ах шиг АХ, дүү шиг ДYY. ЭР ХYН энэ үг юутай хүндэтгэлтэй сонсогдоно вэ? Ажлын хатууг эрчүүд л үүрдэг, амь биеэ үл хайхран эх орныхоо төлөө тэд л зүтгэдэг, … Эр хүн … айл гэрийн эзэн, улс орны минь тулгуур багана. Монгол эр хүн нугаршгүй чанартай, хугаршгүй ноён нуруутай. Монгол эр хүний оюуны чанар, үйл хөдлөлийг бараг судалсангүй өдий хүрчээ. Энэ тун муу. Өөрөөр хэлбэл эдүгээ хүүхэд залуус маань “Ямар эрийг эр хүн гэх вэ?” гэдэг дээр баримжаа багатай, хөдөөгийн хүүхдүүд “Тунгалаг тамир” зохиолын Төмөрөөр, хотынхон нь Итгэлтээр, эрдэмтэд нь хүйсээр Монгол эр хүнийг төсөөлж байх шиг. Ийм байж таарахгүй ээ. Хот хөдөөгийн хооронд үл ойлголцол үүсвэл яана, … ер нь үүсчихээд байгаа юм биш биз!!! Монголчууд бид “Эр хүн”-ийг зөнд нь хаясаар удлаа. Эр хүн гэхээр цаана нь цэрэг л харагддаг, цэргийн баяр гэхээс эрчүүдийнх гэхгүй…, гэтэл эдүгээ улс орныг буу агссан цэрэг хамгаалахаасаа илүүтэй оюун нь хөгжсөн эрдэмт эр хүн хамгаалдаг боллоо. “Эр хүн”-ийг хэт жижигрүүлж, бууны нохой мэт болгосон он жилүүд ард хоцорлоо, … харамсалтай нь бидний оюун сэтгэхүй хуучнаараа … хүүхнүүд хүч тамиртай болоогүй ч гэлээ өөртөө итгэлтэй болж байна.

Энэ сайн. Гэтэл эрчүүд бид … Монголд “ЭР ХYН” судлал үгүйлэгдэж байна. Эр хүн судлалын хүрээнд “Аав” судлал, “Ах” судлал, бас “Дүү” судлал гэж баймаар… бидний хойч үе эцэг болохоо мэддэг, Аав болохоо мэддэггүй болох вий, тэд ер нь Ах гэж ямар хүн байдагийг мэдэж байгаа болов уу? Монгол эрийг судлавал мөн ч их юм гарна даа, байгалиас заяасан билиг авьяас билиг, … үгүй ядаж, хугаршгүй ноён нуруу … энэ бол зөвхөн эр хүнд заяагдсан онцгой чанар. Энэ онцгой чанар манай эрчүүдэд гойд ихээр дутагдах болов. Монголчууд том хүүдээ гойд найдна. Аав хүн том хүүгээ илүүтэй харж, гол эрх мэдлээ шилжүүлж, том хүү дүү нартаа үлгэр болж… Ингэж ааваас том хүүд …, том хүүгээс дүү нарт гэхчилэн монгол айл гэрийн амьдрал үргэлжилсээр ирсэн уламжлал бий. Энэ бол зөвхөн уламжлал төдий зүйл биш.

Yүний ард том ухаан буй. Энэ ухааныг алдаж таарахгүй ээ. Эдүгээ манай залуус монгол өрх гэрийн нандин өв уламжлалаа сүрхий мартах аястай болов. Yүнд ахмадууд ч буруутай. Ахмадууд нь суудлаа олохгүй болохоор залуучууд нь гүйдлээ олохгүй байна. Ахмад, Залуу үеийн хооронд ангал зааг үүслээ. Энэ тун аюултай. Зөнд нь орхисон залуус юу ч болж өсч мэднэ, бүтээгч болохоосоо өмнө нураагч болох вий. Бидэнд хийх ажил мөн ч их байна даа… Би вээр энэ удаа сайн мэдэх ахаараа төлөөлүүлж монгол эр хүний нэг л талыг үгээр зуръя гэж бодов, сэдэв нь Ах нь дүүгээ хэрхэн сургадаг бол?

… Дороо дүүтэй “Эр хүн”-ийг ах гэнэ. Газар дээр надад заяасан ганц ах маань Уртнасан бөлгөө, бид Ундаа гэнэ. Тэрээр 1942 оны морь жилтэн. Ах хүнийг хариуцлага дагана, ялангуяа том ахын хувьд … миний ах үүнийг гүн мэдэрдэг, хэрэгжүүлдэг хүн байв. Хэдэн жишээ хэлье, хүмүүст, ялангуяа ах нарт, бас дүү нарт нь ч хэрэг болж магад, аав нарт ч хэрэгтэй, учир гэвэл хүүхдээ хүмүүжүүлэхэд нь.

1. Ах маань Завхан сумын бага сургуулийг онц төгссөн, хөрш Өмнөговь сумын дунд сургуульд дэвшин суралцах ёстой байж. Гэтэл би гэдэг хүн ээжийн гэдсэнд … ядаж дүн өвөл ээж мэндэлнэ, дөрвөн настай ганц охинтой, айл бараадах эх охин хоёрын түшиг тулгуур нь 12-той том хүү, яалтай билээ, ах маань сургуульд явахаа болилоо, … 1954 оны морин жилийн өмнө он солигдох заагаар ээж маань мэндэлжээ. Хожим намайг оюутан болдог намар ах маань “1955 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өглөө эрт ээж намайг дуудлаа, … “Уртнасаан … босоорой … чи эрэгтэй дүүтэй болсон шүү, … аргал оруулаад гал түлээрэй, ээж нь босоод ингээ саана” гэсэн сэн. Одоо ч ахад нь тэр өглөө харагдсаар байна, би үнэхээр баярлаж билээ… Ээжээс эрэгтэй л дүү гараасай гэж дотроо ихэд хүсэмжилдэг байв, би яг тэр мөчид том хүн болчих шиг санагдсансан…” хэмээн хуучилж билээ. Дүүгээ олон улсын математикийн олимпиадад сайн оролцлоо гэж урамшуулж байгаа нь тэрээ.

2. Ах нэг өдөр намайг зэмлэв. “Чи ном бага уншиж, их тоглож байна, ухаан суухад яана вэ?, ном дотор амьдрал байдаг, амьдралыг заавал өөрийн биеэр туулж байж мэдэх албагүй, ухаант мэргэдийн ном сургаалиар дамжуулан ихийг мэдэж болно, сайн ном унш, Оросын шилдэг романууд бий,… үүнээс хойш ахынхаа үгийг мартуузай…, миний дүү ахыгаа бодоорой, ах нь хараад л байгаа шүү… би дүү чамдаа л найддаг хүн шүү, … тоглохоо багасгаарай миний дүү” гээд духан дээр минь үнслээ. Би гэнэт ухаарав, уйлав, 14-тэй л байж дээ. “Би ахтай хүн, ахынхаа үгэнд орно … найдварыг нь заавал биелүүлнэ …” Түүнээс хойш би уран зохиолын ном уншдаг болсон доо, одоо ч уншсаар байна, … ахын зэмлэл үнэтэй.

3. Хойтон жил нь хаврын нэг өдөр хичээлээс ирчихээд унд ууж байтал Ундаа “… Дэмбэрэл ээ чи аймагтаа математикийн олимпиадад хоёрт орсон гээд л баярлаад байх юм, уг нь чиний өмнө нэг хүүхэд байна шүү дээ, ах нь чамайг аймагтаа түрүүлбэл мөн ч их баярлана даа, би өөрөө түрүүлснээс ч илүү баярлана, ах нь 12-тойдоо чамайг үүрэх гэж 4 дүгээр ангиасаа гараагүй бол улсад түрүүлэх ч байсан байж магад …” Ончийг нь олж хэлсэн цөөн үг сэтгэлд тэр цагийнхаа дүрээр хоногшин үлджээ,… би эдүгээ энэ үгийг, хэлж байсан тэр мөчийг … яг дүрслэн харж байна. Ах хойморт,… ээж зуухны дэргэд… би боов л идэж байсан даа … Түүнээс хойш би тоглохоо багасгав, мэрийдэг боллоо, гурван жил ах бид хоёр олимпиадад бэлтгэв, тооны сайн номыг хотоос над руу олж явуулах ажлыг Ундаа хийнэ, явуулсан номыг өөрийн болгох ажлыг би хийнэ, үр дүн нь 1972 онд гарч, Ундаа маань улсын 8 дугаар олимпиадын аварга болж байлаа. Албан баримтаар Дэмбэрэл гэх боловч уг чанартаа ах маань түрүүлсэн юм шүү дээ. Ахын сургааль алт буюу.

4. 1971 оны зун манайд нутгийн хэдэн хүн ирж, бид хамтран хөзөр тоглолоо. Хоёр тал болж, эхлээд манай тал ИЛЖИГ болов, би багийн ахлагч нь, хожсон залуус илжгээ унана, ахлагчийг нь цөмөөрөө унана гээд намайг баахан бааллаа,… дүү хүүхэд гэж тэгж л дээ. Дараа нь манай баг гурван удаа нөгөөдүүлийгээ ИЛЖИГ болгов, би ч ёстой хариугаа авлаа даа, тэдгээр ах нарын толгой дээр нь суух, тэднийг хэвтүүлэх гэхчилэн … Хүмүүс явсны дараа Ундаа “ … чи хожигдсоныхоо хариуг авна гэж өөрийн дураараа хэтэрхий дэггүйтлээ, … уг нь чи тэднийг дуурайгаагүй бол ёстой хариугаа авах байсан даа, .. зарим үед хүлээж сур, дуугүй байж сур, … хүн бүхнийг дуурайх албагүй… өөрөөсөө илүү хүнийг л дуурайж бай … Чи өнөөдөр оюуны хувьд тэдгээр хүмүүсээс илүү ч гэлээ хүмүүжил ухамсрын хувьд адил гэдгээ харууллаа… Өөрийнхөө сэвийг дар …” гэж хэлсэн дээ. Тэр цагаас хойш би аливаад хянуур хандах гэж оролддог болсон бөлгөө. Ахын захиас амьдралд хэрэгтэй.

5. Ах маань 50 гарч, би 40 шүргэлээ, миний амьдрал ахуй жигдрэв. Yүнд Ундаагийн хувь нэмэр онцгой их. 1995 оны өвөл юм дагаа, дүү нь ахдаа цагаан сараар очиж золголоо, шөнө оройттол хоёул хэсэг ярив. Ах маань “Дүү минь чиний үсэнд сор суух нь ээ, их уншсанаар эрт бууралтаж байгаа биз …, ажил амралтаа зохицуулж сур, чамайг магтах дэвэргэх хүн олон бий, … хүн чинь хүнээр сайн, муу хэлүүлэх гэж амьдардаггүй юм шүү, үг бол үг, үг олон янз, хүнийг сайн явахад… мөнгөтэй чинээлэг байхад ойртох, зусардах хүн олон…, ядрахаар тэд холдоод л явчихна, ах нь мэднээ…, ялангуяа хүүхнүүд .. эмс охидтой зууралдаж болохгүй, нэрд, биед, ажилд халтай, бас мөнгөнд ч…, хүний хүн гэдэг угаасаа л хүнийх байдаг… илүү юм илүү л байдаг юм шүү дүү минь …” Yүнийг би мөрдсөөр эдүгээ нас 50 гарлаа. Ах маань аргалд явжээ. Ах маань хол одсон ч гэлээ захиас үг нь замын гэрэл болсоор…

6. Энэ мэтээр үргэлжлүүлэээд байвал “Ахын захиас” үл тасарна.

Эрчүүд ээ! Та нар дүүтэй бол миний ах шиг ах байгаарай…
Эрчүүд ээ! Та нар аав бол том хүүгээ миний ах шиг сайн ах болгоорой…
Эрчүүд ээ! Та нар ахтай бол ахынхаа захиасыг үр ач нартаа дэмжуул…
Энэ ерөөл бат оршиг ээ … Монголын ухаант ах-эрчүүдийн өлмий бат байг.

Доктор, профессор Ц.Дэмбэрэл

http://gegeen.wordpress.com/2009/05/17/for-mongolian-men/

Хүүд амьдрал бэлэглэе!
Билгүүн хэмээх хоёрхон настай энэхүү бяцхан өхөөрдөм хүүгийн амь нас уршигт өвчний улмаас хутганы ирэн дээр байна.

Хүүгийн өвчний онош: Aplastic anemia (Апластическая Анемия) буюу “Цусны хорт хурц гүн багадалт” юм байна. Энэхүү өвчин нь ясны хим эд үүргээ гүйцэтгэж чадахгүй байгаагаас цусны нөхөн үйлдвэрлэл зогсож, дархлааны системийг алга болгодог байна.

Эмчилгээ нь: Цусны чөмөг шилжүүлэн суулгах мэс ажилбар юм. АНУ, Тайланд, Герман, Энэтхэг, Япон, Хятад, ОХУ, БНСУ зэрэг улсуудад энэ эмчилгээг хийх боломж, үнийн талаар судалгаа хийсний эцэст БНСУ-ын Сунг-Эй (Sung-Ae www.sungae.co.kr ) нэртэй хүүхдийн эмнэлэгт энэ эмчилгээг 50 хувь хөнгөлөлттэй үнээр 40,000 ам.долларын зардал гарна гэсэн хариу ирсний дагуу уг эмнэлгийг сонгон Билгүүн хүүг эмчлүүлэхээр боллоо.




“Нар дахиад, бас дахиад мандана” нэвтрүүлгийг чанар сайтайгаар шууд татаж авахыг хүсвэл ЭНД дарна уу.


2 настай Билгүүн хэмээх нэгэн бяцхан өхөөрдөм хүүгийн амь нас уршигт өвчний улмаас хутганы ирэн дээр байгаа талаар телевизүүдээр гарч байсныг та магадгүй үзсэн биз ээ. Хүүгийн өвчний онош: Aplastic anemia (Апластическая Анемия) буюу “Цусны хорт хурц гүн багадалт” юм байна. Энэхүү өвчин нь ясны хим эд үүргээ гүйцэтгэж чадахгүй байгаагаас цусны нөхөн үйлдвэрлэл зогсож, дархлааны системийг алга болгодог байна.


Эмчилгээ нь: Цусны чөмөг шилжүүлэн суулгах мэс ажилбар бөгөөд БНСУ-ын Сунг-Эй эмнэлэгт 40,000 ам.долларын үнэтэй эмчилгээ хийхээр болсон. Бид танд “алив мөнгө” гэсэн байдлаар хандаагүй юм шүү. Энд илүүдээ гарсан мөнгөтэйдөө биш сайхан санаат, сэтгэл сайтай янз бүрийн мэргэжил, мэдлэгтэй хүмүүс цуглаж хийж чадах бүхнээрээ хүнлэг үйлсийг бүтээн энэ бяцхан хүүд туслъя гэсэн сэтгэлээр тусалж, нэгдэж байгаа гэдэгт бат итгэж байна.


Билгүүн өдрөөс өдөрт хоол унднаас гарч байна. Бидэнд цаг бага байна сайхан сэтгэлт Монгол ахан дүүс ээ! Алив хүн тус бүр үнэн сэтгэлээсээ туслацгаая. Хүүгийн талаар ярилцсан анхны хэлэлцүүлгийг ЭНД дарж уншина уу. Илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл www.biznetwork.mn сайтын гишүүн болж “Сайн санаат - Хүнлэг үйлс” бүлэгт элсээрэй. Хэрвээ та эмч мэргэжилтэй, эсвэл сайн эмч танидаг бол хүүгийн шинжилгээний хариунуудыг энд дарж татаж авч үзээрэй.

---

Хандивын данс
Эдгээр данснууд нь гүйлгээний хураамжаас чөлөөлөгдсөн бөгөөд хөдөлгөөний зүгээс болон хүүгийн гэр бүлээс заавал хамтдаа байж зарлага гаргах боломжтой тохиролцоон дээр нээсэн данс юм.


Харилцах хаяг
Та бидэнтэй Улаанбаатар-44, Сөүлийн гудамж-25, Хаан банкны төв байр, 1-3 тоот өрөө гэсэн хаягаар ирж уулзан тодорхой мэдээллийг авч болохоос гадна, 91205028 болон 96654123 гэсэн утсаар холбогдох боломжтой.

Дэлгэрэнгүйг эндээс

Аав ээжийнхээ баяр нь болох гэж
Ахан дүүстээ бүл нэмэх гэж
Алиахан дүүдээ ах нь байх гэж
Анд нөхөдийнхөө итгэлийг даах гэж
Адтай одтойгоороо гайхагдах гэж
Амжилт гэдэг түлхүүрийн эзэн нь байх гэж
Аргагүй сайхан хүн юм аа хэмээн хэлүүлэх гэж
Алдаж онох хорвоогийн аргыг нь олох гээд
Ариун бурхан ээжээсээ амин үр нь болж мэндэлжээ


Ундрал аа Чамд Төрсөн өдрийн гал халуун мэнд хүргэе !!!

СЭЗДС-д суралцаж байгаа манай ангийн хэсэг залуучууд тодруулбал, О.Энх-Оргил, Б.Оюунсайхан, Б.Золжаргал нар маань хамтран сургууль дээрээ сэтгэлзүйн таатай орчинг бүрдүүлэн, улмаар сэтгэлзүйн сэтгэлгээг хөгжүүлж, мэдлэг олгох, цаашлаад сэтгэлзүйн зөвлөгөө өгч, сэтгэлзүйн асуудлаас гарах арга замыг хайх зорилго бүхий "СЭДЭЛ" клубыг үүсгэн байгуулж нээн, өчигдөр нээлтээ хийлээ. Манай ангийнхнаас сургууль дээрээ болон нийгмийн амьдралд хийж буй хамгийн эхний томоохон алхам гэж хэлж болохуйц энэхүү клуб нь анхлан 5 гишүүнтэйгээр байгуулагдаж байгаа бөгөөд хэн хүссэн нь тэдэнтэй нэгдэн, нэгэн зорилгын дор, зөв хүн болж төлөвших, төлөвшихөд туслах талаар үйл ажиллагааг өрнүүлж, хамтран ажиллах боломжтой юм. Клубын ерөнхийлөгчөөр О.Энх-Оргил томиогдон үүрэгт ажилдаа ороод байгаа бөгөөд нээлтийн үеэр хийсэн зурган сурвалжлагыг 131dg.blogspot.com та бүхэндээ хүргэж байна.

"Ханын Самбар"УРИЛГА featured ТЭМКАҮүсгэн байгуулагч Золоо үүдэн дээрКлубын ерөнхийлөгч болон салбарын ерөнхийлөгчSpecial Guest BAJGAAСЭДЭЛ КЛУБЫГ ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧИДКлубын нээлтэнд ирсэн бидний хэсэг нөхөд

Та бүхэндээ энэ өдрийн мэндийг хүргэе. Би бээр Их сургуульдаа нэгэн клуб байгуулалцан байгаа билээ . Түүнтэй холбогдуулан ийм нэгэн нийтлэл бичлээ. Та бүхэн таалан соёрхоно уу..

Оюунтан ертөнц

Яагаад оюутан биш “Оюунтан” ертөнц гэж нэрлэсэн учир нь энэ гээгдсэн ганц үсэг бидний эрхэм зорилгыг хамт аваад явчихсан биш байгаа гэсэн хөнгөн айдсийг төрүүлсэн болохоор юмаа.
Дэлхийн хүмүүс эрдэм ном мэдлэгт улайран суралцаж буй энэ үед бидний суралцаж байгаа байдал арай чамлалтай санагдсандаа, түүнийгээ аль болох эртхэн засахын тулд энэхүү нийтлэлийг бичих болов.
Эцэг эх маань өөрийн хөлс хүчээ урсган, хөдөлмөрлөн байж олсон мөнгөөрөө биднийг тэр хязгааргүй их эрдэм номоос суралцаасай хэмээн сургаж буй. Тэд маань яг үнэндээ биднийг хэр төвшинд суралцаж байгааг мэдэхгүй болохоор л бидэнд өөрсдөд маань гайгүй зүгээр юм шиг санагдаж байгаа юм. Хэрвээ тэд харьцуулан мэддэг бол их л гунигтай харамсалтай байх болов уу.
Иймийн тулд бид өдөрт 4-5 цаг унтаж үлдсэн цагаа зөвхөн эрдэм сурахад зарцуулахгүй юмаа гэхэд ядаж сургууль дээрээ байхдаа ирсэн зорилгоо ухамсарлан цагтай уралдан төлөвлөөгийн дагуу шаргуу суралцмаар санагдах юм.
Үүнийг уншихад Таны дотор нэг юм огшиж буй бол би баятай байна ,миний энэхүү нийтлэлийг бичсэн зорилго биелэж буй нь тэр юм. Учир юу гэвээс Танд сурья мэдье гэсэн “чин эрмэлзлэл” байгаа юм байна.
Ноён хутагт Данзанравжаагийн сургаалиас
Амжилтанд Тан саад болох алдаанууп
• Зорилго үгүй
• Зорилго байсан ч бодит бус
• Зорилгоо байнга сольдог
• Өөртөө үл итгэж, өөрийгөө хязгаарладаг
• Үйл ажиллагаанд шууд оролцдоггүй
• Таарамжгүй хүрээлэлд орох
• Цаг хугацаанд хяналт тавьдаггүй

Өнөөдөр рс-ээ ухаад сууж байтал нэг ийм баахан зурагнууд гараад ирлээ, үзээд байсан бүр дайн болоод явчихлаа. Нэлээн хоцорч тавьж байгаад хүлцэл өчье, тэгээд бас зөндөө зөндөө гоё зурагнуудыг удахгүй бөөн бөөнөөр нь тавих болноо...

Би бээр нэгэн удаа иймэрхүү нийтлэл нийтэлж байсан... тэрний үргэлжлэл гол нь сэтгэгдлээ үлдээгээрэй манайхаан !!

Бат-Отгон: Далд ухаан, тэнгэр язгуурыг шинжлэх ухааны аргаар тайлбарлана

Хүн төрөлхтний түүхийн үе үед нууцлагдмал элдэв зүйлс оршсоор иржээ. Тэр бүхнийг тайлахыг эрмэлзсээр ирсэн ч өдгөө тайлагдаагүй олон нууц оршсоор. Ингээд бид тун удахгүй өөрийн лекцээ тавих гэж байгаа “Хас гурвалжин” ТББ-ын Оюуны удирдагч, физикч, философич доктор З.Бат-Отгонтой та бүхнийг уулзуулж байна.

-Та лекцийнхээ талаар манай уншигчдад тайлбар хийхгүй юу. Таны лекцнээс юу олж авах вэ?
-Далд ухамсар гэдэг зүйлийг дэлхий нийтээрээ их ярьдаг болжээ. Хүн төрөлхтөн хүссэн ч хүсээгүй ч бумбын соёл иргэншил буюу оюун мандлын соёл иргэншилд шилжиж орсонтой холбоотойгоор нууцаа нээгээгүй далд үзэгдлүүдийг танин мэдэхийн төлөө эрмэлзэж, үүний төлөө ажиллаж байна. Энэ салбарт шинжлэх ухаан хүртэл анхаарлаа хандуулаад, энэ чиглэлийн үзэгдлүүдийг судалдаг синергетик гэдэг цоо шинэ салбараа нээгээд гуч гаруй жил хөгжүүлээд явж байна. Тэгэхээр энэ далд ухамсар гэдэг зүйлийг өнөөдөр монголчуудад ойртуулж, энэ үнэхээр байна уу, үгүй юу, байгаа бол юу юм бэ гэдгийг шинжлэх ухааны үндэстэй ялангуяа физикийн шинжлэх ухааны үндэстэйгээр энэ лекцээр ерөнхийд нь гаргаж тавих гэж байна.

-Харин Тэнгэр язгуур гэдэг нь?
-Далд ухамсар нь монголчуудын тэнгэр язгуур гэдэг ойлголттой холбогддог. Монголчууд өөрсдийгөө “Бид тэнгэр язгууртай ард түмэн, бид тэнгэрлэг ард түмэн” гэж ярих их дуртай. Ингэж ярьдаг боловч тэнгэр язгуур гэж юу вэ, тэнгэрлэг чанар гэж юу вэ гэдгийгээ мэддэггүй, шинжлэх ухааны болоод танин мэдэхүйн ямар ч түвшинд тайлбарлаж чаддаггүй. Тэгэхээр Хас гурвалжин холбоон дээр хийгдсэн сүүлийн жил хагасын судалгааны нэг чиглэл нь үүнийг тайлахад зориулагдсан. Тэнгэр язгуур гэдгийг бид туршилтын шинжлэх ухааны түвшинд харьцангуйгаар нилээн үндэслэлтэй гаргаж тавьж байгаа.

Сүүлийн үед монголчуудын тэнгэр язгуур гэж нэрлэдэг далд ухамсрын судалгаа нь дэлхий нийтийн эрдэмтдийн анхаарлын төвд орсон. Өнгөрсөн долдугаар сард дэлхийн нилээн хэдэн орны физикч, далд ухамсар судалдаг эзотерикч, синергетикчид цуглаж хэлэлцүүлэг хийсэн. Энэ хэлэлцүүлэгт бидний гаргаж ирээд байгаа тэнгэр язгуурын талаарх нэг хоёрхон зургийг Египетийн пирамидаас, Маяа соёлын туурин дээрээс, Гималайн уулсаас олчихоод яг юу вэ гэдэг учир зангилааг нь олох гээд чадахгүй байгаа юм. Тэгээд хэлэлцүүлгийнхээ эцэст “Үүний учрыг мэдэж байгаа хүмүүс нь монголчууд л байна. Тиймээс энэ бүхний учрыг олохын тулд Монгол руу явах ёстой юм” гэдэг дүгнэлтэнд хүрээд хэлэлцүүлэг дууссан. Энэ талаар 25-р суваг телевиз наймдугаар сард орчуулаад гаргана билээ. Тэгэхээр дэлхий нийтийн өндөр түвшний эрдэмтдийн судалгааны ажлын хүрээнд энэ ажил ороод ирчихсэн байна. Гэтэл Монголоос энэ асуудлыг хайгаад ирэхэд нь бид өөдөөс нь барих шинжлэх ухааны түвшний хариутай байх ёстой юм. Энэ ажил өнгөрсөн жил хагасын хугацаанд Хас гурвалжин холбоон дээр хийгдсэн. Тэгээд энэ хийсэн ажлынхаа эцсийн үр дүнгээ монголчууддаа хүргэх гээд энэхүү лекцийг зохион байгуулж байна.

-Тэгэхээр энэ бүхний хариуг лекцээс авах нь ээ?
-“Далд ухамсар”, “Тэнгэр язгуур” гэж юу юм бэ гэдэг асуултын хариуг аваад зогсохгүй нүдэн дээр нь фото зургаар бид үзүүлнэ. Шинжлэх ухааны баталгаануудыг хүртэл харуулна.

- “Хас гурвалжин” гэх холбоо шинжлэх ухааны энэ судалгаануудыг дэлгэн тавихын тулд санхүүжилтээ яаж олсон юм бол, ямар үйл ажиллагаа явуулдаг нь сонирхолтой санагдлаа?
-Манай холбооны ерөнхийлөгч Ж.Батбаатар нь энэ холбоог санаачлагч, үүсгэн байгуулагч, бизнесмен хүн юм. Энэ хүн 2007 оны нэгдүгээр сард надтай уулзаж, санал тавьсан. “Монголд өнөөдөр эдийн засгийн, материаллаг бодит хүч хангалттай бүрэлджээ. Гэтэл аливаа улс орны хөгжлийг шувуу юм гэж үзвэл тэр шувуу хоёр жигүүртэй байж гэмээ нь сая өндөр авдаг. Нэг жигүүрээ сая удаа дэвсэн ч газраас дээшлэхгүй. Тэгэхээр Монголын өнөөдрийн хөгжлийг өндөр авахуулахын тулд материаллаг бодит хүчнээс гадна оюуны хүчийг бий болгох хэрэгтэй байна” гэж хэлж байсан. Монголд оюуны хүч байна уу гэвэл байна. Гэхдээ нэгдэл байхгүй. Тархай бутархай байна. Тэгэхээр өөр өөрийн судалгаагаа хийгээд явж байгаа хүмүүсийг нэгтгэж зохион байгуулъя, ингэхийн тулд Хас гурвалжин холбоог байгуулъя гэсэн юм. Тэгээд энэ хүний санхүүжилтийн хүрээнд манай холбоо үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Энэ холбооны оюуны удирдагчийн хүрээнд судалгаа шинжилгээний бүхий л ажлыг удирдан явуулдаг. Тэгэхээр манай байгууллага нь Монголд оюуны хүчийг бий болгох зорилготойгоор байгуулагдсан.

-Танайд ямар ямар хүмүүс ажилладаг вэ?
-Манай байгууллагад оюуны хүч харьцангуй бүрдсэн. Манайд зураачаас эхлээд угсаатан судлаач, инженер, зохион бүтээгч гээд нийгмийн оюун санааны төрөл бүрийн салбарт ажилладаг хүмүүс нэгдээд байна. Ингэсний хүчинд ч манай судалгаа ийм амжилттай явж байгаа юм.

Энэ бүхэнтэй холбоотойгоор манай байгууллагын зорилго ч өргөжиж эхэлсэн. Бидний өвөг дээдэс яагаад тийм хүчирхэг байсан, яагаад тийм тэнгэрлэг байсан юм? Тийнхүү тэнгэрлэг, хүчирхэг байсны нууц нь монголчууд тэнгэр үзлийг түгээн дэлгэрүүлж, өвлүүлэн уламжлуулж,байсанд оршдог. Монголчууд шинжлэх ухаан гэдэг зүйлийг хөгжүүлээгүй. Шинжлэх ухааны мэдлэг гээд хэдэн зуун боть ном хэвлүүлээгүй. Бас шашин шүтэж байгаагүй. Бид бөөгийн шашинтай бус, бөө мөргөлтэй байсан. Бөө гэдэг нь Бөөнөөр нь Өртөөлөн Өрнүүлэхүй гэсэн утгатай үг. Юуг бөөнөөр нь өртөөлөн өрнүүлэх гээд байгаа юм бэ гэхээр 35 эрдэм, 9 ухаан, 8 оюун, 12 зөн билиг, 99 тэнгэрийг аливаа хүн өөр дээрээ өртөөлж эзэмшвээс тэр хүний тархи нь гэгээрч тэнгэр болдог байжээ. Тэр гэгээрсэн тэнгэр тархитай хүнийг л бөө хүн гэж хэлдэг байж. Тэгэхээр бөө гэдэг нь гэгээрсэн тэнгэр тархи гэсэн үг юм байна билээ. Одоогийн бидний энэ онгод сахиус буулгаад байгаа удган, зайран бол тэнгэр бөөгийн доод түвшин. Тэгвэл жинхэнэ бөө хүн бол өөрийн тэнгэр болсон тархиныхаа хүчээр дээд тэнгэртэй холбогдож, тэндээс өгөгдөл мэдээллийг авч ашигладаг байсан байгаа юм. Тэгэхээр монголчуудын уламжлалт мэдлэг шашны мэдлэгээс, шинжлэх ухааны мэдлэгээс хол давсан, тэдний тайлбарлаж чадахгүй зүйлсийг тайлбарлаад байдаг учир нь тэд ертөнцийн мэдлэгийн сан буюу мөнх тэнгэртэй холбоо тогтоож тэндээс бэлэн мэдээллийг авч ашигладаг байсан байна. Тэгэхээр тэдэнд шинжлэх ухаан хөгжүүлэх хэрэг байгаагүй, тэдэнд мухар сүсэгт автаж шашин шүтэх хэрэг байгаагүй. Тэд бол цэвэр гэгээрлийн ард түмэн байсан. Монголчууд 1870 он хүртэл цагдаагүй, шоронгүй, эмнэлэггүй дэлхийн цорын ганц улс байсан. Манжийн дарангуйллыг эсэргүүцэж, үндэсний эрх чөлөөний төлөө боссон хүмүүсийг барьж хорих зорилгоор Монголд анхны шорон 1870-аад оны дунд үеэс үүссэн байгаа юм. Тэгэхээр монголчууд ямар их хүмүүжилтэй, боловсролтой, гэгээрэлтэй байсны баталгаа нь энэ. Эмнэлэггүй байсан гэдэг нь ямар эрүүл саруул байсны баталгаа. Хэдхэн хоногийн дараа “монголчуудын гэгээрэл” ном хэвлэлтэнд орох гэж байна. Энэ номонд энэ бүхнийг орчин үеийн шинжлэх ухаанаар тайлбарыг нь хийгээд тавьчихсан байгаа.

-Тэгвэл бөө, гэгээрсэн лам хоёрын хооронд ялгаа бий юу?
-Дэлхий дээр 300 гаруй төрлийн шашин байгаа гэж ярьдаг ч ерөнхийдөө буддын, христосын, лалын гэж гурав ангилагдаж байна. Тэгэхээр ямар ч шашин болоод гэгээрсэн гэж хэлээд байгаа тэр хүмүүс ерөөсөө “хүн үзэл”-ийг номлодог юм байна. Тэгээд хүн болж чадсаныг нь гэгээрээч ээ гээд “гэгээн үзэл”-ийг номлодог юм байна. Тэгвэл Монголчууд хүн үзлийг, гэгээн үзлийг, тэнгэр үзлийг гурвууланг нь номлож байсан. Тэгэхээр “хүн үзэл” гэж юу юм бэ. Бидний өвөг дээдэс сэтгэл оюунаараа хүн болох үйл явцыг “хүнээр хүн хийх ухаан” гэж хэлж байсан. Биеийн хувьд хүн төрсөн амьтныг сэтгэл оюунаар нь хөгжүүлж бие, сэтгэл, оюун гурвуулангийнх нь хувьд хүн болгож байгаа тэр үйл явцыг хүнээр хүн хийх ухаан гэж хэлж байсан байгаа юм. Тэгвэл монголчуудын хүнээр хүн хийх энэ ухааныг л өнөөдрийн бүх шашнууд, гэгээрсэн гээд байгаа хүмүүс номлодог. Энийг хүн үзэл гэж байгаа юм. Тэгвэл үүний дараа хүнийг гэгээнтэн болгох ухаан, дараа нь хүнийг тэнгэр болгох ухааныг монголчууд эзэмшээд хэрэгжүүлж байсан байна. Тэгээд хүн жинхэнэ хүн болоод зогсохгүй, гэгээрсэн оюун ухааныг бий болгож түүгээрээ дамжуулж дээд оюун ухаан, дээд тэнгэрүүдтэй холбогддог байсан байна. Монголчууд бол тэнгэрийн хуулиар амьдарч байсан ард түмэн. Жишээ нь, Чингис хааны амьдралд хэрэгжүүлж байсан аравтын систем бол далд ертөнцийн зохион байгуулалтын загвар. Тэгэхээр монголчууд ерөөсөө л тэнгэрийн хуулиар, байгалийн хуулиар амьдарч байсан гэдэг нь энэ мэт олон жишээгээр батлагдана.

-Монголчуудын зөв хүн байх, байгальд шүтэн амьдрах гэдэг энгийн ойлголтыг та хэлэх гээд байна уу?
-Яг зөв. Агуу юм энгийн, энгийн юм агуу гэж. Дэлхийн цөм өөрөө гал буюу халуун хайлмаг хэлбэрт оршдог. Тэнд халуун цөмийн байнгын гинжин урвал тасралтгүй явагдаж байдаг. Өөрөөр хэлбэл, тэнд асар их хэмжээний эрчим хүч үйлдвэрлэгддэг. Тэгэхээр тэр дэлхийн цөм чинь тайван тогтвортой байхын тулд илүүдэл энергиэ гадагшлуулдаг. Гэтэл өнөөдөр өндөр өндөр байшин барьж, хаа сайгүй асфальтан зам тавьж дэлхийн цөмийн энерги гадагшлуулах явцыг сааруулж байна. Өөрөөр хэлбэл, дэлхийн цөмийн гадагшлуулсан энерги өндөр өндөр байшин, асфальтан зам, цементээс дэлхийн цөм рүү буцаж ойж, түүн дээр эргэж хуримтлагдана. Тэгэхээр энэ их эрчим хүчийг агуулахын тулд дэлхийн цөм өөрийнхөө хэмжээг ихэсгэж байгаа юм. Ингэж хэмжээ нь ихэссэнээр дэлхийн цөм өөрийн эрхгүй чичрэлт өгч эхэлж байна. Үүний энгийн баталгаа нь галт уулын дэлбэрэлт, газар хөдлөлт, далайн шуурга, салхи, үер ус, дэлхийн уур амьсгалын дулааралт юм. Дэлхийн цөмийн ялгаруулсан энерги чинь хөрсөөр нэвтэрч гараад дэлхийн агаар мандлын хамгийн дээд давхаргад очиж, дэлхийн атмосферийн гадаад давхаргыг зузаалж байх ёстой. Тэр зузаалсан давхарга нь нар, сар, од гариг эрхсээс ирэх цэнэгт бөөмсийг шүүж энэ дэлхий дээрх амьдралыг хамгаалж байх ёстой. Гэтэл энэ их асфальтан зам тавьж, энэ том өндөр байшингуудыг барьснаар дэлхийн цөмийн гадагшлах ёстой энергийг гадагшлуулахгүй байгаагаас дэлхийн цөм тэр бүх энергиэ өөр дээрээ хурааж томорч байна. Үүний үр дүнд байгалийн элдэв гамшиг болж байна.

Гэтэл монголчууд байгалийнхаа хуулинд л зохицож амьдарч байсан. Тэд хэзээ ч байгалийн хуулийн эсрэг зүйл хийдэггүй байсан. Манайхан гадаад оронд явахдаа “Манайд ийм сайхан хөшөө дурсгал, соёл үлдээгүй” гэж ярьдаг. Үгүй. Хамгийн их соёл үлдсэн газар Монголд байгаа. Соёл гэж тэр хөшөө дурсгал, өндөр өндөр байшин барилга, гоё ганган хувцас биш. Соёл гэдэг үгийг хуучин монголоор бичихээр “соёол” гэж бичдэг. Энэ юу гэсэн үг вэ гэхээр амьдрал цэцэглэж соёолох хамгийн зохистой нөхцлийг соёл гэж хэлж байсан байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, амиас амьд, амьдаас амьдрал, амьдралаас амьдрахуй үүсдэг тэр тогтолцоог л соёл гэж хэлж байсан байна. Гэтэл өнөөдрийн энэ хөгжил чинь тэр амьдралыг сөнөөх тогтолцоо болчихсон байна. Тэгэхээр энэ бол соёл биш. Монголчууд тэнэгтээ үхсэн хүндээ зориулаад хөшөө босгочих сэхээгүй байгаагүй юм байна. Тэд дэндүү дээд гэгээрэлтэй, дэндүү дээд ухаантай байсан учраас хөшөө чулуу босгоод байдаггүй байжээ. Тэр бүү хэл хүнээ хүртэл зөв оршуулдаг байж. . Байгалиас хүн яаж ирсэн түүн шигээ л хөрсөндөө шингэдэг нь хамгийн зөв байдаг. Хүн дараагийн төрлөө олохын тулд энэ бие цогцос задрах ёстой байна. Гэтэл өнөөхийг чинь агар зандан модонд хийгээд, цементээр хучаад орхичихоор нөгөө цогцсон бие нь задарч гүйцдэггүй. Задарч гүйцдэггүй учраас дараагийн төрлөө олдоггүй. Энэ мэт далд ертөнцөд болж байгаа нарийн учир зүй холбоог чинь монголчууд ертөнцийн мэдлэгийн сантай холбогдсоноор танин мэддэг байсан учир тэрхүү мэдлэг дээрээ үндэслэж соёл иргэншлээ байгуулж оршин тогтнож ирснээр өнөөдөр энэ олон сая жил өнгөрөхөд Монголын газар нутаг унаган төрхөөрөө, онгон дагшнаараа байна. Энэ талаар “Монголчуудын гэгээрэл” номондоо нарийн гаргаж тавьж байгаа.

- Энэ бүхэн бидний соёл иргэншлийн гэх хүмүүстэй холбоотой юу?
-Ер нь бол анхны төрөгсөд, хожуу төрөгсөд, Лемүрчүүд, Атлантчууд бүгд ертөнцийн мэдээллийн сан руу орж мэдээлэл авдаг байсан. Тэрийгээ авч ашиглаж соёл иргэншлээ байгуулдаг байж. Тэр бэлэн мэдлэгийг буруугаар ашиглаж, өөрсдийгөө хэт өндрөөр үнэлсэн хүмүүс өнөөдрийн бидэн шиг соёл иргэншлээ сүйтгээд байгаль дэлхийдээ дайсагнаад дуусгасан гэдэг. Тэгтэл ертөнцийн оюун ухаан буюу мэдлэгийн сангаас ерөөсөө энэ тав дахь хүн төрөлхтнийг мэдээллийн сан руу нэвтэрдэггүй болгох гээд бидний гуравдагч мэлмий, далд ухамсарт энергийн босго тавьж өгсөн байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, оюунаа хөгжүүлээд тодорхой түвшинд хүрч тэнгэр болсон хүмүүс ертөнцийн мэдээллийн сантай холбогдож мэдээлэл авдаг боломжийг нээж өгсөн байна. Ийм хязгаар тавьчихангуут хүмүүс тэр бүр ертөнцийн мэдээллийн сан руу нэвтэрч мэдээлэл авахыг хүсэхгүй болоод зогсохгүй тэр оюуныг биш материалыг шүтсэн байна. Тэгэхээр ертөнцийн мэдлэгийн сан руу орж туйлын үнэн мэдээллүүдийг авдаг нэг тодорхой үндэстэн байх ёстой гэж үзсэн нь монголчууд байна. Тиймээс монголчууд тэндээс авсан мэдээллээрээ өөрсдийн соёл иргэншлээ хамгийн зохистойгоор байгуулж чадсан. Үүгээрээ дэлхий нийтийг үлгэрлэн дагуулах ёстой аж.

-Таны яриад байгаа зүйл зарим хүнд хэтэрхий хол, хийсвэр сонсогдож болох юм. Тийм хүмүүст та юу гэж хэлэх вэ?
-Тийм хүмүүст миний “Монголчуудын гэгээрэл”, “Чингисийн гэгээрэл” гэдэг хоёр номыг унш. Тэнд таны мэдэж, хүлээж авдаг шинжлэх ухаан гэдгээр чинь бүгдийг нь тайлбарлаад хийчихсэн байгаа. Ингэж л хэлэх байна. Өнөөдөр хүн төрөлхтний оюун санаа асар бохирдчихсон, сэтгэл нь бузартчихсан яваа. Шашин бол сэтгэлийн бузрыг арилгах тухай л номлодог. Оюуны бохирдлыг арилгах тухай номлодоггүй. Тэгвэл хүмүүсийг хүн болгодог, гэгээнтэн болгодог зүйл нь сэтгэлийн бузрыг арилгана. Харин хүнийг тэнгэр болгодог зүйл нь сэтгэлийн бузрыг оюуны бохирдолтой нь арилгадаг. Энэ үзлийг л монголчууд хэрэгжүүлчихсэн байжээ. Энийг л тэнгэр үзэл гэж ярьж байгаа юм.Тэгээд сэтгэлийн бузар, оюуны бохирдол хоёроосоо салсан улсууд чинь өөрөө тэнгэр болдог. Ингээд дээд тэнгэрүүдтэй холбогддог байжээ. Өнөөдөр бол хүмүүсийн оюун бохирдчихсон, хүмүүсийн мэдлэг хэт материалжсан, цэвэр мэдлэгийг хүлээж авч чадахаа байчихсан ийм байгаа үед таны тавьж байгаа асуулт үнэн. Гэхдээ би ийм хүмүүст би таны өмнө шинжлэх ухааны үндэстэй тайлбар нотолгоог гаргаж тавьж байгаа юм аа. Тэр нь “Монголчуудын гэгээрэл”, “Чингисийн гэгээрэл” гэдэг номнууд байгаа. Тэр номнуудыг уншчихаад дараа нь намайг шүүмжлээрэй л гэж хэлэх байна. Одоохондоо тэр хүн ойлгохгүй ч гэсэн хэдэн жилийн дараа ойлгоно. Намайг таван жилийн өмнө сүнс байдаг гээд ярьж байхад манай шинжлэх ухааны салбарын эрдэмтэд инээдэг, доромжилдог байсан. Харин өнөөдөр “Бат-Отгоон ямар шинэ мэдээлэл байна” гэдэг. Францын их сэтгэгч Фрэнсис “Өөрчлөлт өөрчлөлтийн дотроос хүний оюун санаанд хийх өөрчлөлт нь хамгийн их хөдөлмөр, цаг хугацаа, доромжлол шаарддаг” гэж хэлсэн байдаг.

-Эзотерик гэдэг нь далд ухаан биш цөөн хэдэн хүний шинжилдэг ухаан юм аа гэж байсан?
-Нууц судлал гэсэн үг. Хүн төрөлхтний үеийн үед энэ далд ертөнц, далд ухамсарт цөөн тооны хүн л анхаарлаа хандуулж түүнийг танин мэдэхийн төлөө сэтгэл оюунаа зориулж байсан байдаг. Харин өнөөдөр хүн төрөлхтний харьцангуй олонх нь энэ рүү анхаарлаа хандуулж эхэлсэн. Энэ нь бумбын соёл иргэншил буюу оюун мандлын соёл иргэншилд хүн төрөлхтөн шилжин орсонтой холбоотойгоор хүмүүсийн ухамсар сэргэж байгаа үйл явц юм. Ингэж хүмүүсийн ухамсар сэргэж байгаа ч оюун сэргэхгүй байгаа юм. Хүмүүсийн ухамсар нь сэргэж сансрын оюун ухааныг сонирхох сэтгэлгээ бүрдэж байгаатай холбоотой. Нууц судлал гэдэг бол хүмүүсийн оюуны хөгжлийн түвшингийн нэг шалгуур болдог зүйл. Тийшээ зөн билэгтэнгүүд, билгийн мэлмийгээ нээгчид, оюун ухаанаа хөгжүүлэгсэд л анхаарлаа хандуулдаг. Жирийн хүмүүс бол байгаа орчиндоо л баригдаж явдаг. Тийм учраас цөөн хэдэн хүний хүрээнд хөгжсөн үү гэвэл үнэн. Гэхдээ хүн төрөлхтөн ертөнцийн нууцад нэвтрэхээр үеийн үед хичээсээр ирсэн.

-“Матриц” гээд кино байдаг даа. Тэр киноны ерөнхий утгатай л дүйгээд байх шиг байх юм?
-Ер нь тийм. Ер нь “Матриц” гэдэг киноны цаад утга нь ертөнцийн оюун санааны нууц руу нэвтрэх. Тэгэхээр өнөөдөр бидэнд хоёр программ үйлчилдэг. Нэгдүгээрт байгалийн буюу ил ертөнцийн программ, хоёрдугаарт далд ертөнцийн программ. Би чамд наадхыг чинь жишээгээр тайлбарлаж өгье. Амьтдын үр төл эхээсээ төрөнгүүт дөрвөн хөл дээрээ босоод тэнцээд явчихдаг. Яагаад гэвэл, амьтан гэдэг бол зуун хувь ил ертөнцийн буюу байгалийн бүтээл учраас бэлэн мэдээлэл дээр үндэслэж ажиллаж байгаа нь тэр. Гэтэл хүний хүүхэд нүдээ нээх гэж хэдэн хоног болж, хөл дээрээ тэмцэх гэж хэдэн жил сар болох жишээтэй. Энэ нь хүний нүдэнд харагдаж байгаа цогцсон бие нь хэдийгээр ертөнцийн буюу энэ байгалийн бүтээл ч далд ертөнцөөс бид нарын сүнс гэж нэрлээд байдаг мөн чанар буюу оюун ухаан нь ирж биенд оршдог. Тийм учраас хүүхэд ил ертөнц дээр ирээд шууд хөхөө хөхөж, хөлд орж чаддаггүй. Яагаад гэвэл, өөр ертөнцийн мэдээлэлтэй байгаа учраас. Харин явцын дунд ил ертөнцөд дасаад, инээх, босох, суух гэж энийг хэлдэг юм байна гэдэг мэдээллүүдийг аваад, авсан мэдээлэл дээрээ үндэслэж үйлдэл хийж эхэлдэг. Ингээд гурван нас хүртлээ хүүхэд энэ ертөнцийн мэдээллийг нилээн сайн олж авсан учраас өөрийнхөө би гэдгийг ухаарч эхэлдэг. Манай настангуудын хүүхэд гурван нас, дотроо урд төрөлдөө хэн байснаа хэлдэг гэдэг чинь тэр далд ертөнцийн мэдээлэл нь бүрэн арилчихаагүй байх үедээ хэлж байгаа нь тэр байхгүй юу. Тэгээд далд ертөнцийн мэдээлэл нь аажимдаа арчигдаад ил ертөнцийн мэдээлэл давамгайлаад хүүхэд энэ ертөнцөд өөрийгөө ухаарч эхэлдэг. Тэгэхээр энэ далд ертөнцийнх, энэ ил ертөнцийх гэдэг холбоосыг өөрөө ойлгож байгаа тэр үйл явцыг ухаарал гэж хэлж байгааг л тэр “Матриц” кинон дээр гаргаж байна.

-Тэр далд ертөнцийн мэдээллийг ямар хүмүүс нь авдаг юм бэ?
-Хүний уураг тархи хоёр тал бөмбөлөгтэй. Бид нэгийг нь л ашигладаг гэдэг. Үүнийг эрдэмтэд нотолсон. Үлдсэн нэгд нь далд ухамсар байна. Биднээс өмнөх соёл иргэншлийн улсууд хоёр тал бөмбөлөгөө зэрэг ашигладаг байсан гэдэг. Бидний хувьд бол үүнийг энергийн босго болгоод тавиад өгчихсөн. Тийм учраас бид нар мэдлэгийг суралцаж хуримтлуулж олж авдаг болжээ.

-Хэрвээ бидний өмнө соёлт хүн төрөлхтөнүүд оршиж байсан бол бидний дараагийн үе хэзээ гарч ирэх бол?
-Бидний дараагийн үеийн индигочууд 1910 оноос төрж эхэлсэн гэдэг. 70-аад оноос идэвхжсэн. 1987 оноос бүр олширсон. Одоо дэлхий дээр 3 сая гаруй индигочууд байна. Тэд уураг тархиныхаа хоёр тал бөмбөлөгийг зэрэг ашигладаг. Ингээд л нөгөө зөн билэгтэнгүүд төрөөд эхэлж байгаа юм.

-Тэд нар хаагуур байна?
-Дэлхийгээр нэг байна. Бид нар өнөөдөр IQ ухаан ярьж байхад тэд нар өнөөдөр CQ ухаан ярьж байна.

-Өнөө зөн билэгтнүүд гээд байгаа И.Мехди эд нар нь орох уу, арай бараадахгүй юу?
-Арай бараадахгүй.

-Шашин явцгүй болжээ. Шашнаас болж улс хоорондын дайн үүсч, зарим ард түмэн хэт туйлдан ядуурч байна. Харин та бүхний яриад байгаа энэ зүйлс чинь шашны дараагийн шатны номлол уу?
-Шашинг юу гэж ойлгохоос болно. Шашин өөрөө шинжлэх ухаан. Гэхдээ би энийг зөвхөн буддын шашны хувьд ярьж байна. Христосын шинэ хуучин гэрээний 77 боть, коран сударт буддын шашных шиг ийм цогц онол байдаггүй. Харин ертөнцийн үүсэл, бүтцийн хөгжлийн ерөнхий зүй тогтлын цогц онолыг буддын шашин нилээн бодитой тайлбарласан байдаг. Шашин гэж сургааль, номлол гэсэн санскрыт үг. Сургааль гэдэг ямар нэгэн үзэл санааг номлож байна гэсэн үг. Тэгвэл шинжлэх ухаан ч гэсэн өөрийн үзэл санаагаа сургаж номлодог. Гагцхүү өөрийн дэвшүүлсэн үзэл санаагаа баталдагтаа л шинжлэх ухаан албан ёсны болдог. Шашин, шинжлэх ухаан хоёр бол хүн төрөлхтний танин мэдэхүйн хоёр аргачлалын илэрхийлэл нь. Тэгэхээр баталж, нотолдог шинжлэх ухаан, шууд номлодог нь шашин юм. Тэгэхээр үзэл суртал, үзэл санаа гэдэг утгаар нь аваад үзвэл юу ч шашин болж болно. Онол сургааль гэдэг талаас нь аваад үзвэл юу ч шинжлэх ухаан болж болно. Хүн төрөлхтний хувьд шашин мухардалд орсон уу гэвэл үнэхээр орсон. Өнөөдөр монголын уул болгон дээр овоо, овоо болгон дээр суварга босч байна. Сүм хийдүүд өглөөн нарнаас оройн нар хүртэл тасралтгүй ажиллаж байна. Энэ бүхэнд өвдөг, духаа цоортол мөргөөд байхад монголчуудын амьдрал дээшлэхгүй байна. Тэгвэл энэ буддын шашин Төвдийн ард түмнийг харах нь яасан юм. Балбын ард түмнийг харах нь яасан юм. Тэд нар энэ шашинд зүтгэж зүтгэчихээд өнөөдөр хоногийн хоолгүй, эрх чөлөөгүй ямар хэцүү амьдарч байна. Тэгэхээр шашин мухардалд орсон нь эндээс харагдаж байна. Энэ зөв явж чадсангүй. Яагаад мухардалд орсон гэхээр буддын шашны онол сургаалийн утга агуулгыг ойлгоод амьдралд хэрэгжүүлээд аваад явах биш, харин мухар сүсэг болгоод хувиргачихсан юм. Нэг ч үсгийг нь танихгүй, нэг ч өгүүлбэрийг нь уншаад утгыг нь ойлгохгүй байж залбираад байна гэдэг чинь мухар сүсэг байхгүй юу. Тэгээд одоо үс засч болохгүй, аян замд гарч болохгүй өдөр ч гэх шиг. Энэ биш ээ. Хэрвээ ингэвэл цаг хугацаа, орон зайг эрэмбэлж дугаарлаж байна гэсэн үг. Хүн төрөлхтөн ингэтлээ материалжиж, оюун санааны ядууралд орчихсон байна.

Дээр нь философи хүн төрөлхтөнд ямар ч шинэ үзэл санааг санал болгож чадахаа байсан. Зогсонги байдалд орчихсон. Шинжлэх ухаан онолынхоо өндөр туйлдаа ирлээ. Супер нэгдлийн онолын хүрээнд нано технологи хөгжөөд, энэ ДОХ, хорт хавдар бүгд эмчлэгдэнэ. Энэ том компьютер чинь бугуйн цаг шиг болно. Орчлон ертөнцийн хууль байдаг. Гариг эрхсүүд нягтраад жижигрээд ирэхээрээ буцаад дэлбэрдэг. Тэгээд шинэ оршин тогтнол эхэлдэг. Энэ байгалийн хуулиараа л явна шүү дээ. Одоо супер нэгдлийн онол хүлээн зөвшөөрөгдчихвөл ингээд шинжлэх ухаан оргилдоо хүрчихэж байна. Одоо энэ бүхнээс цааш хүний сэтгэцийн технологи л хөгжинө. Өөр гарц байхгүй. Хүмүүсийн толгойд ямар технологи хөгжүүлэх гээд, юу буугаад байгааг би мэдэхгүй л дээ. Сэтгэцийн технологи хөгжсөнөөр бид ертөнцийн оюун ухааны төвтэй байнга холбоотой болно гэсэн үг. Ингэж байж соёл иргэншил цаашаа явна. Хүн төрөлхтөн хөгжөөд байна, хөгжсөнийхөө хэрээр мөхөл рүүгээ ойртдог. Энэ бол байгалийн жам. Гэтэл хүн төрөлхтөн хөгжлийнхөө хэрээр сүйрэл рүү явж байна. Энэ бол хөгжил мухардсаны илрэл юм.

-Тэгвэл материаллаг хөгжлөө зогсооё гэсэн үг үү?
-Зогсоох биш. Хүний цогцсон биеийг дагаад унтах юмсан, идэх юмсан, амрах юмсан, жаргах юмсан, баяжих юмсан, машинтай болох юм сан гэх мэт дандаа араатан сэрэхүй явдаг. Харин далд ертөнцөөс ирж байгаа мөн чанарыг дагаад сурах юмсан, боловсрох юмсан, гэгээрэх юмсан, уучлах юмсан, аврах юмсан, хайрлах юмсан, өршөөх юмсан гэсэн дандаа хүн сэрэхүй явдаг. Араатан сэрэхүй, хүн сэрэхүй хоёр яг тэнцэж байж хүн чанар болдог. Өөрөөр хэлбэл, аль аль нь хэрэгтэй ,гэхдээ зөв зохистой хэмжээгээ л ол гэсэн үг. Гэтэл өнөөдрийн хүн төрөлхтөнд араатан сэрэхүй нь бараг зуун хувь болчихоод байна. Гайгүй хэлвэл, ерэн хувь болж. Хүн сэрэхүй тээр дор хаягдчихаад байна. Гэхдээ бид өнөөдөр орон гэргүй, гадаа хөлдөж үхэх гэж байгаа бол би мянган гэгээрэл яриад яах вэ дээ. Хоол хүнсгүй өлсөж үхэх гэж байгаа бол би яаж хөгжил боловсролын тухай ярих вэ. Тиймээс араатан сэрэхүйг үгүйсгэж болохгүй. Ингэвэл бас л өнөө туйлшрал гарч ирнэ. Мөн нөгөө мухар сүсэг болно. Тэгэхээр хоёр сэрэхүйн зохистой хэмжээг баримтал гэсэн үг юм. Жишээ нь, хайрын хэмжээ нь багадахаараа дурлал шохоорхол болдог, ихэсхээрээ хардалт, галзуурал болдог. Хайр зохистой хэмжээндээ байж л хайр болдог. Тэгэхээр ямар ч сайхан юманд хэмжээ хэрэгтэй л байхгүй юу. Тэр зохистой хэмжээгээ л олооч гэж хэлмээр байгаа юм. Ердөө л энэ.

Хятад хүн өөртөө ашигтай л бол түүхийн ямар ч үнэнийг үнэмшилтэйгээр гуйвуулж чаддаг. Тэд үгийн утгыг гуйвуулахдаа тухайн баримтын 10 хувийг өөрчилж 90 хувийг хэвээр үлдээдэг боловч үнэн хэрэгтээ утга нь 90 хувь хувирсан үр дүн гардаг. Нэгэн жишээгээр үүнийг дэлгэрэнгүй тайлбарлая.

Сүүлийн үед Төвдийн асуудал дэлхий нийтийн анхаарлын төвд орох тутам “хятадууд төвдүүдийг хэрхэн Xятадын салшгүй нэг xэcэг болох” талаар улайран зүтгэж, ямар ч үнээр хамаагүй худал хуурмаг баримтаар дүүрсэн үй олон ном бичиж, янз бүрийн баримтат кино хийж дэлхий нийтийн тархийг угаахыг санаархаж байна. “Хятадын Төвдийн сүм хийдүүд” нэртэй гурван анги баримтат киног англи хэл дээр гарсныг үзлээ. Уг кинонд Лхас хотын Далай ламын Будалын (Потала) ордны нэрийг тайлбарлахдаа Поутоула нь Гүенжиен (бодьсатва) гэсэн хятад үгнээс гаралтай гэжээ. Гэтэл 1844-46 онуудад Монгол, Төвдийн нутгаар аялсан Францын католик шашины номлогч хоёр лам Лхасад очсон тэмдэглэлдээ; “-Потала ордон нь Будда-ла буюу Эрхэм дээд Бурхан гэсэн утгатай пали (санскрит) хэлнээс гаралтай үг” гэж монгол, төвд лам нараас сонссоноороо тайлбарлажээ. Ла гэдэг үг одooгоор төвд хэлэнд эрхэм, гуай гэсэн утгa илэрхийлсээр байна. Хятадууд түүхийн үнэнийг нэг үгэн дээр гуйвуулснаар тухайн нэвтрүүлгийн утга “Төвд бол Хятадаас гарал үүсэлтэй юм” гэсэн агуулгатай болжээ. Уг баримтат кинонд Будалын ордон хэрхэн баригдсан тухай, монголчууд түүнд яаж оролцсон тухай нэг үг дурдсангүй. Тэр хэсгийн түүхийн үнэнийг төвдүүд балартуулсан байж болно. Төвдүүд хэдий тэгэж залжин зан гаргасан ч өөрсдөө хятадуудад залгигдсан нь харамсалтай хувь заяа юм даа.

Үнэндээ Будалын ордныг барих үед Төвдийг Гүүш хаан захирч байсан ба 5-р дүрийн Далай Ламыг жанч халсныг нууцлаад ордноо барьсаар байжээ. Түүнээс хойш 10-аад жилийн дараа Гүүш хаан таалал төгссөн хэдий ч түүний их хатан Будалын ордныг барьж дуусгасан байна. Будалын улаан, цагаан ордыг барьж дуусаад Далай ламын таалал төгссөнийг түмэн олонд анх зарласан байдаг. Энэ талаар нэг ч өгүүлбэр уг нэвтрүүлэгт ороогүйгээр барахгүй 3-р дүрийн Далай ламыг Манжийн хаан хүлээн зөвшөөрсөн мэтээр дурдав. 3-р Далай Ламын үед Манж улс хараахан байгуулагдаагүй байжээ. Энэ мэтээр хятадууд дэлхийн ард түмний тархийг худал, зохиомол үзэл суртлаар угааж байна. Ер нь 70-аад оноос хойш гарсан хятад ном зохиолүүд худал суртлаар дүүрэн байдаг учир манай судлаачид аль болохоор 60-аад оноос өмнө бичигдсэн хятад судалгааны материалыг эхэлж үзсэний дараа тэдгээр үзэл суртлаар бичигдсэн материалаас хэрэгтэйгээ ялгаж авах хэрэгтэй. 1960 оноос хойш бичигдсэн хятад ном зохиол ашиглаcaн барууны судалгааны материалуудад ч бас шүүмжтэй хандаж, ялгаж салгаж ойлгох нь чухал байна. Америкийн Си-Эн-Эн телевизийн сувгын нэгэн нэвтрүүлэгч хятадууд луйварчин, залилагч хэвээрээ л байна шүү дээ гэж хэлээд ямар их эсэргүүцэлтэй тулгарав. Хятадуудын хуудууг хэлж ч хүртэл болохгүй болох нээ одоо.